PAUNAK LEH A CIH NOPNA & A khiat na te

ZO PAUNAK HOIHTE

Zo Paunak — traditionelle Zomi-Sprichwörter, überliefert von Generation zu Generation. Die vollständige Sammlung umfasst 172 Einträge:

• 1. Akpi nawihawm.
• 2. Aaktui suam leh silasuam.
• 3. Aakpi khuan hangkhuavak lo.
• 4. Aakgeh tuahlohzawngkhaal.
• 5. Aakta duhgawlkilawhkhup.
• 6. Aak khaguhin saipiman.
• 7. Aak ta mangkuankitutu.
• 8. Aak ihmu bang.
• 9. Aak eek kawinuihsan.
• 10. Aak ekkawi lawngngam, suangtaat saatngam.
• 11. Aisa longeek aazol.
• 12. A si masa puantuamtang.
• 13. Aikua han, tapkualhan.
• 14. Baaltehtung tuisun.
• 15. Baak bang.
• 16. Baakvat bang.
• 17. Bangkua kanzogatang thawl.
• 18. Beel gongheek lehthei va tuk.
• 19. Boih in kamei atunciang tong ning ci.
• 20. Beli pakh.
• 21. Beli thoknawngahpha.
• 22. Buipi suangzula tuak.
• 23. Buipi lei kei zong khuangai.
• 24. Bui phakkuan aa tawp.
• 25. Bokbawn leh mantaa.
• 26. Bilvuhloh.
• 27. Ciahkuan baal em.
• 28. Ciamnuih gaal suak.
• 29. Cici tavakh.
• 30. Ciimnuai ah sa kibak,
• 31. Geeltui ah thuk.
• 32. Cinana sihphuut, veihsuaksuak ek in zom.
• 33. Ci omlo sa lim lo.
• 34. Dahpa taptung kal.
• 35. Dahpa Kawl khuang.
• 36. Deihteel vaal.
• 37. Deeklam tuktuk zonggaal suak.
• 38. Duh omna leh ngaih omna.
• 39. Duhop samal man
• 40. Gangmuan bang.
• 41. Gaallu kihta gaallutuak.
• 42. Gangpil leh uipil kimanzolo.
• 43. Gip zong leh khuai zong.
• 44. Gilpi leh sakhau.
• 45. Hausa sialkhau letor Hausa sial mei let.
• 46. Hausa tel in kuangzawnban.
• 47. Hausa thu lehNaupang thu.
• 48. Hakai pahtak lung heng.
• 49. Hikpi cihkhap zongnuamtuam.
• 50. Humpi gilkial in piaunelbak.
• 51. Khatlah katem,khatlah kapaai.
• 52. Khatvei leh simsingpak, khatvei leh zosing pak.
• 53. Komkim tapasal sagihnei zong nuakik.
• 54. Kamsiam sialleisaang, kamsia in siallei loh.
• 55. Kawl zong tuidaminkiho.
• 56. Kawlmangpa thuaakpi’n phiat.
• 57. Kawlgit suluk.
• 58. Kauphe a sihnangin kungmuizuan.
• 59. Kaunei kisungsia.
• 60. Khau saulua kikai awk.
• 61. Khaikha agui ah gah.
• 62. Khuanung thutheih sa nuakap.
• 63. Keel tat nua aa keeldaikai.
• 64. Kawlzawng naipuan teeng.
• 65. Lamsak leh Putekineek zolo.
• 66. Lawhsia leh zi khekngeina.
• 67. Leiluah suang luahbang.
• 68. Lawmngaih leh mei-am saa.
• 69. Lo zonkhelh kumkhat, zi zonkhelh khankhat.
• 70. Lam tom nuam kumkua aatunglo.
• 71. Lung nuntak.
• 72. Ling khei bang.
• 73. Mihing leh papo.
• 74. Mizawng paau lehtuisung pau.
• 75. Maitang singhawngbelh.
• 76. Meima lo ah tho tulo.
• 77. Meikhu paisuak.
• 78. Meima lian kideihlo.
• 79. Mittaw sial khaulet.
• 80. Mu zong hamsia.
• 81. Meikhu lian zuan.
• 82. Mimzang a lawi kai.
• 83. Mualmong aa meikai et.
• 84. Muhloh su bek kilei.
• 85. Mui zanglua kipeisat.
• 86. Miksi zong lubawk kiguan.
• 87. Mikhut aa gulman.
• 88.Mei awngkaal a nisa.
• 89. Meigong lung leh sazantaa.
• 90. Mawmaw thutah son.[Sihzangpaunak]
• 91. Nu leh Pa thumangnahlawh peek.
• 92. Nahtang zong khilkinei.
• 93. Namtom khan leh tuitakhan.
• 94. nauzaw ektum paii.
• 95. Naupang silpak deih.
• 96. Nunglam sodawh.
• 97. Nunglam mitnei.Numei thadah kungmui tu.
• 98. Nene puksi omlo, nelosunggil kial.
• 99. Numei gilo in sukpumkuaitan.
• 100. Numei vaakhaat thusiazong.
• 101. Numei meisak aa mawhmeikhangah tomlo.
• 102. Numei suutpom a vaalomlo.
• 103. Numei gilo phungkhen.
• 104. Numei lo-in innkisuang lo.
• 105. Numei khua leh sakhikhua.
• 106. Nupi gilkial in beelkek.
• 107. Naucing muanhuai awngahta.
• 108. Nupa lungtuakkhuata zo. Na keel luphum.
• 109. Ngal hapaksa tumkiklo.
• 110. Pasan sialnek.
• 111. Pathat tokhom guan.
• 112. Pengpelek bangintungnun kituh.
• 113. Penglam ci sel.Pulo-in Han tanglo.
• 114. Phim leh khau.Phalbi zuau ngei lo.
• 115. Phuluum phul nangleikha in petlet.
• 116. Sakhi a pi san, ano san.
• 117. Sakhi in a tat nangkuam kua khual.
• 118. Sa ahang sa-in si,galhang gal in si.
• 119. Sialkop gosa zongkikhen.
• 120. Siampi lo-in khuakisaat mawh.
• 121. Sagil tatlo thukiplo.
• 122. Sahang meilet bang.
• 123. Sahaang laang cin sangakzong laang.
• 124. Sahang in a gial zahtak.
• 125. Sakhi manlo ngaltang tum.
• 126. Sakhuai.
• 127. Sazuk kipuak.
• 128. Sihlah lel hinlah lel. Sileh hing kimu.
• 129. Sial nupa zong sihphualahkiliak.
• 130. Simbeng zong kimciciat tangzang kiguan.
• 131. Sung in duh alaizom mel phawk lo.
• 132. Taangham kin.
• 133. Tagah nawi muh.
• 134. Tagah nuamsa gawldawnahtuang.
• 135. Tapa hawmthawh tualgalsuak.
• 136. Tanu pahtak zawlgai.
• 137. Tangtel sihtan.
• 138. Thawlhawm agin ngeih.
• 139. Thadah hampat.
• 140. Tui leh nga, tuisung ngakhiat.
• 141. Tuipi luangdialdial in luang kua tai.
• 142. Tui thuk luatanglo.
• 143. Tui buasa kiluak thei lo.
• 144. Talzol zong.
• 145. Thallam cilsiat eimautungtu.
• 146. Ui misi neek’.
• 147. Uipi leh saguh bawk.
• 148. Uita a tatna ah zual.
• 149. Uipi vakvai in saguhbawktuak.
• 150. Uipi lengla zongnuamtuam.
• 151. Ui in a luak nekik.
• 152. Uitui buak suah.
• 153. Ui meikang bang.
• 154. Va-aak utong aa kibawl.
• 155. Vansam bangin bulneilo.
• 156. Vokkhial taivai in vokpikuunngak suankhia.
• 157. Vainung guahsia inlap.
• 158. Vutlak veih pek.
• 159. Zawlgai masain zawlgai nunung ko.
• 160. Zawng in a khawnko.
• 161. Zawnghatheilo zawngha hilh.
• 162. Zawlthukaalah sial thawl.
• 163. Zawng khuaah hawh zawng neek’ ne, ki khua ah hawh ki neek ne.
• 164. Zawllui lehlamlui.
• 165. Zawng lohun.Uipi sabeel cing.
• 166. Zawltakhuasuak kuaman demzo lo.
• 167. Zawlhel insukpum tawi lo.
• 168. Zawng in ne a ngauin thal puk.
• 169. Zawhngeutaneih.
• 170. Zing guahzuleh makthak si.
• 171. Zum lehsaili aa si omlo.
• 172. Zu inzong alawl sihpih.

Quelle: zopoem.

ZOMI Paunak 145

Zweite Sammlung — 145 Sprichwörter mit sinngemäßer Erläuterung. Jeder Eintrag folgt dem Muster 'Sprichwort — Bedeutung / Anwendung':

• 1)Pu le lamphung kineh zo lo-i pute kidem thei lo
• 2)Deeklam tuktum zong gal-i muan pente zong i gal hi thei
• 3)Mihing le papo-kisi pak thei
• 4)Gallu kihta gallu tuak-i buksawmna mun ah a siazawkan kituak thei
• 5)Sakhi a pi san, a no san-nu le pate kisun hamtang
• 6)Hawmsem nungta, ne-bum si-a cinghte hau semsem, acilte zawng semsem
• 7)Zawlthu kalah sialthawl-na zekaikai leh thusia khat lut pak thei
• 8)Nakellu phum kidawk ding-na thu imsim hong kithei ding
• 9)Na suakluka uh kibalkham-na kithutuakna uh kitamsak
• 10)Meima lo ah tho tu lo-paubang lo phamawh cihna
• 11)Zuau in a khap tawn-zuau thu gente kithei veve
• 12)Nupa kithutuak khuakhat in zolo-kipumkhatna thupitzia
• 13)Khuakhat kithutuak -tawm taleng a tampi khuakua in zo lo       kilemlote’nhong zo zo lo
• 14)Bui a phak kuana khawl-tangtun kuana dinkhawlte
• 15)Nu le pa thumang a nahlawhpeek-a daupai-in a ma vang pah
• 16)Akta mang kuan kitutu – mancip giimnam
• 17)Ngalvang in a tat nading – i gamtat zia ding saupi gelkhoh     kuam kuakhualhuai
• 18)Simbeng zong kim citciat-kipawlkhopna khatpeuh ah     tangzangkiguangmakai tangzangkiguan kul
• 19)Sialtat zawh nung, sial daikai – Apian zawh teh, khua nung thei
• 20)Ki-uitui- Ki-itbawl tuam deuh hun sung
• 21)Ki-angvan- Kideihsak, kihu, kipanpih
• 22)Laikhun- Lupna
• 23)Khunlan- Lupna
• 24)Lia le tang- Nungak le tangval
• 25)Puvun pivun- Pu le pi
• 26)Tun le zua- Nu le pa
• 27)Ciin le tuai- U le nau
• 28)Angkawi- Zi
• 29)Kiang- I pasal
• 30)Vontawi- Tanu tapa
• 31)Sawn- Tute
• 32)Mamo- Monu
• 33)Zaitha- Thatang
• 34)Cinthu- Thu
• 35)Tongdam- Kampau
• 36)Na lel cinthu- Na gen thute
• 37)Lak mai- Maitang
• 38)Luankhi- Khitui
• 39)Banzaal- Khut
• 40)Pheiphung- Khe
• 41)Na siangah- Na kiangah
• 42)Heina- Paina peuh
• 43)Tuang lam – Lampi
• 44)Saumang- Inn
• 45)Lang lam- Neih le lam
• 46)Lii bang kicing- Kisap om lo
• 47)Vailo- Lo
• 48)Laal- I galte
• 49)Sangsa-Gamsate
• 50)Zinleng- Dawi
• 51)Sianmang- Pasian
• 52)Tangbang dam- Cidam
• 53)Omlai vei- Dammawh
• 54)Naubang kap- Kap
• 55)Mimbang thum- Thumthum
• 56)Hui bang mau- Khasiatna hau
• 57)Lawkbang tau- Tautau
• 58)Suumbang bia- Biakpiakna
• 59)Vaimang siamsil – Lai
• 60)Khaubang ciah- Ciahlam
• 61)Hawm teel- Micingte’ nun sawt

Quellen: Pau Boih (Facebook); PaCin Lian Khai, Tungzang Taih, Kalaymyo; ZYA Tin Jubilee Magazine Laibu.